MAYNILA (Setyembre 23, 2026) — Sinabi ni Clarita Alia na tumanggi siyang ipakuha ang panganay niyang anak nang walang warrant. Ayon sa kanya, sinagot siya ng pulis ng isang babala: papatayin daw ang kanyang mga anak nang "isa-isa."
Ilang linggo pagkatapos, sinaksak hanggang mamatay si Richard, 18. Tatlo pang anak ang susunod.
Sa Biyernes, Setyembre 25, ilalahad ni Nanay Clarita, 72, ang kuwentong iyon sa ikatlong pampublikong sesyon ng Truth Commission. Isang tindera ng gulay sa Bankerohan Public Market sa Davao City, mahigit dalawang dekada na niyang tinatanong kung bakit walang nananagot sa pagkamatay ng kanyang mga anak.
Magsisimula ang kanyang testimonya nang 9:30 ng umaga sa Plenary Hall ng Pope Pius XII Catholic Center, UN Avenue, Maynila. Ito ay ila-livestream sa Facebook at YouTube channel ng komisyon sa @truthcommissionph.
Ang Apat na Anak
Ang apat ay pawang sinaksak hanggang mamatay. Sila ay sina Richard, 18, na pinaslang noong Hulyo 17, 2001; Christopher o "Topher," 16, na pinaslang noong Oktubre 20, 2001; Bobby, 14, na pinaslang noong Nobyembre 3, 2002; at Fernando, 15, na pinaslang noong Abril 13, 2007.
Nagsimula ang mga pagpaslang sa kanila bago pa man ilunsad ni Rodrigo Duterte ang pambansang kampanya laban sa droga, sa panahong iniuulat na ang mga pagpatay sa mga pinaghihinalaang drug offender at inaakusahang kriminal, na iniuugnay sa tinatawag na Davao Death Squad, ay nagaganap na sa Davao City. Sinabi ng mga human rights groups na ang mga pagpaslang sa Davao ang naging modelo ng "giyera kontra droga" na inilunsad ni Duterte sa buong Pilipinas simula 2016, nang siya ay naging presidente. Libu-libo ang napatay sa kampanyang ito.
Ang Babala
Sinabi ni Nanay Clarita na sinubukan siyang kunin ng mga pulis si Richard nang walang warrant pero siya ay tumutol. Sinabi niya sa Human Rights Watch na binalaan siya ng isang mataas na opisyal na papatayin ang kanyang mga anak nang "isa-isa."
Sasaklawin ng kanyang testimonya kung ano mismo ang narinig niya, kung ano ang ibig sabihin sa kanya ng babalang iyon, at kung ano ang sumunod na nangyari. Ihihiwalay ito ng komisyon sa mga natutunan niya mula sa ibang tao at mula sa mga dokumento.
Matapos mapaslang ang tatlo sa kanyang mga anak, natakot si Nanay Clarita na si Fernando ang susunod. Pinaalis niya ito sa Davao City. Bumalik ito, at noong 2007 siya rin ay pinatay.
Hinihiling ng kanyang testimonya sa publiko na tingnan ang magkakapatid hindi bilang mga pangalan lamang sa files ng pulisya, kundi bilang mga anak ng isang inang patuloy na nagsikap protektahan sila.
Isang Ina na Hindi Tumahimik
Sinabi ni Nanay Clarita na ang kanyang mga anak ay kung minsan ay pinararatangang gumawa ng krimen o may mga hindi pagkakasundo sa pulisya. Hindi nagbago ang kanyang paninindigan: kung nakagawa man sila ng kasalanan, dapat silang inaresto at dinala sa harap ng hukom, hindi pinatay.
Sa tulong ng Tambayan Center for Children's Rights, isang non-profit sa Davao City na nagtrabaho kasama ang mga batang lansangan at iba pang kabataang nasa panganib, dumulog muna siya sa mga opisyal ng barangay. Pagkatapos, dinala niya ang kanyang mga reklamo sa Commission on Human Rights at sa deputy ombudsman para sa Mindanao.
Sa pampublikong pagsisiyasat ng CHR sa mga pagpatay sa Davao noong 2009, nagtestigo ang ibang mga saksi nang lihim. Si Nanay Clarita ay nagsalita nang hayagan. Pinangalanan niya ang mga pulis bilang mga pangunahing suspek at sinabing walang tunay na imbestigasyong sumunod. Mga alegasyon pa rin ito na kailangang suriing mabuti, at ilalagay ng kanyang testimonya sa talaan ang kanyang salaysay, ang kanyang mga apela para sa tulong, at ang mga sagot na natanggap niya.
Walang Pananagutan
Mahigit dalawang dekada na ang lumipas, sinabi ni Nanay Clarita na wala pa siyang nakitang pananagutan. Iniulat ng isang sanaysay ng Human Rights Watch noong 2025 na walang kaso hinggil sa pagkamatay ng kanyang mga anak ang umabot sa hukuman at malaya pa rin ang mga pumatay sa kanila.
Tatanungin sa sesyon kung ano ang alam ng mga opisyal at kung anong mga imbestigasyon ang isinagawa. Tatanungin din nito kung bakit walang nagbunga ang mga paraang binuksan para sa isang naghihinagpis na ina, at paano mapoprotektahan ang mga natatakot na saksi.
Bago ang Digmaan Laban sa Droga
Gagamitin ng komisyon ang kanyang testimonya upang suriin ang mga iniulat na pagpatay sa Davao City bago ang "drug war" noong 2016, kabilang ang mga bagay na nagpatuloy hanggang sa kasunod na mga taon at kung ano ang nagbago. Titingnan din nito kung paano hinubog ng dungis ng isang akusasyon, ang kahirapan, at ang malalim na kawalan ng tiwala sa mga awtoridad ang buhay ng mga pamilyang tulad nila, bago pa man napansin ito ng bansa.
Para kay Nanay Clarita, ang Setyembre 25 ay tungkol kina Richard, Christopher, Bobby, at Fernando, at tungkol sa isang inang naglibing ng apat na anak ngunit patuloy pa ring nagsasalita sa kabila ng kanyang hapdi at takot.
"Ayaw kong may iba pang inang umiyak o batang mamatay," ang sabi niya.
Layunin ng mga pampublikong sesyon ng komisyon na ilagay sa talaan ang testimonya ng mga nakaligtas at iba pang ebidensya, bilang paghahanap ng katotohanan at, sa bandang huli, katarungan.